อธิบาย Brushing Scam วิธีที่ร้านขายของปลอมใช้ ปั่นคะแนน 5 ดาว เป็น 1,000 รีวิว ให้สินค้าดูน่าเชื่อถือ

ใครที่ซื้อสินค้าบนแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซบ่อย ๆ น่าจะรู้กันดีว่าตอนนี้ “สินค้าปลอม” กำลังระบาดอย่างหนัก แม้ว่าสินค้าชิ้นนั้นจะดูน่าเชื่อถือ มีรีวิว 5 ดาว นับ 1,000 รีวิวก็ตาม

แล้วทำไม สินค้าปลอมถึงระบาดหนักมาก ๆ บนแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซ ? MarketThink จะอธิบายให้อ่านกันในโพสต์นี้

1. ตอนนี้สินค้าปลอมกำลังระบาดหนักบนแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซ

เมื่อไม่กี่สัปดาห์ที่ผ่านมา มีข่าวว่าตำรวจสอบสวนกลาง (CIB) ได้บุกทลายโกดังสินค้าปลอมที่ขายบนแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซ โดยมีสินค้าปลอมมากกว่า 26,000 รายการ รวมมูลค่ากว่า 5,000,000 บาท ไม่ว่าจะเป็น

- แชมพู สบู่เหลว โฟมล้างหน้า
- น้ำหอม
- เครื่องสำอาง สกินแคร์
- อาหารเสริม
- เวย์โปรตีน

และที่สำคัญโกดังสินค้าปลอมที่ CIB ได้บุกทลายเพียงแห่งนี้แห่งเดียว สามารถสร้างยอดขายบนแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซ ได้เฉลี่ย 2,000 ชิ้น/วัน

ยังไม่รวมโกดังอื่น ๆ ที่ยังจับไม่ได้ ถือเป็นความเสี่ยงที่คนไทยอาจกำลังได้สินค้าปลอมมาใช้โดยไม่รู้ตัว

2. ทำไมสินค้าปลอมระบาดหนักมาก ๆ บนแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซ ?

สาเหตุที่ทำให้สินค้าปลอมระบาดหนักมาก ๆ บนแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซ ส่วนหนึ่งเกิดจากการแข่งขันทางด้านราคาที่สูง

ด้วยธรรมชาติของการซื้อสินค้าบนแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซ คนส่วนใหญ่มักมองหาสินค้าที่มีราคาถูกกว่าเป็นหลัก

รวมถึงอัลกอริทึมของแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซ ที่หยิบเอาสินค้าชนิดเดียวกันจากหลาย ๆ ร้าน มาแสดงให้ดูในหน้าเดียว

ทำให้ลูกค้าแบบเราสามารถเปรียบเทียบราคาสินค้าได้ง่าย และมักลงเอยกับสินค้าที่มีราคาถูกกว่า ทำให้เสี่ยงต่อการซื้อสินค้าปลอมไม่ได้คุณภาพโดยไม่ตั้งใจ

3. อย่างไรก็ตาม สินค้าราคาถูกเพียงอย่างเดียว อาจทำให้คนไม่เชื่อใจ

เพราะการซื้อสินค้าในยุคนี้ คนซื้อดูรีวิวกันเป็นเรื่องปกติ โดยเฉพาะรีวิวจากลูกค้าตัวจริงที่เคยซื้อสินค้าไปแล้ว

อย่างบนแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซ จะมีการแสดงคะแนนรีวิวเฉลี่ย จำนวนรีวิว ความคิดเห็น และจำนวนสินค้าที่ขายได้ทั้งหมด ให้ลูกค้าได้ตัดสินใจซื้อสินค้าที่มีคุณภาพ ตรงกับความต้องการของตัวเอง

อย่างไรก็ตาม โกดังขายสินค้าปลอมก็รู้ทัน และกลายเป็นว่านำเรื่องนี้มาใช้เป็นกลยุทธ์หลอกคนซื้อได้อยู่ดี..

เพราะเมื่อรู้ว่าคนซื้อมีการอ่านรีวิวเพื่อลดโอกาสที่จะซื้อสินค้าปลอมโดยไม่ตั้งใจ โกดังสินค้าปลอมก็เลยหาวิธีสร้างรีวิวสินค้า 5 ดาว และสร้างยอดขายปลอม เพื่อเพิ่มความน่าเชื่อถือให้สินค้าของตัวเอง โดยใช้กลยุทธ์ที่เรียกว่า “Brushing Scam”

อธิบายง่าย ๆ โกดังสินค้าปลอมจะสร้างบัญชีลูกค้าปลอมเป็นจำนวนมาก แล้วทำการสั่งซื้อสินค้าของตัวเองแบบปลอม ๆ

แต่แทนที่จะส่งสินค้าจริง โกดังสินค้าปลอมก็จะส่งสินค้าที่มีราคาถูกมาก ๆ ไปให้แทน เช่น ยางมัดผม หรือกระดาษทิชชู เพื่อให้ระบบของแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซเข้าใจว่ามีการซื้อสินค้าจริง

หลังจากนั้น ก็จะใช้บัญชีลูกค้าปลอมที่สร้างขึ้น กดรับสินค้า และทำการรีวิว 5 ดาว พร้อมใส่ความคิดเห็นดี ๆ ที่ปลอมขึ้นมา แล้วระบบของแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซก็จะนับยอดขายสะสมให้กับสินค้าปลอมชิ้นนั้น

กลายเป็นสินค้าที่มีคะแนนรีวิวสูง จำนวนรีวิวนับพัน และยอดขายนับหมื่นชิ้น..

และเมื่อลูกค้าคนอื่นทำการค้นหาสินค้า แพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซก็จะนำสินค้าที่มียอดขายสูง ๆ มีคะแนนรีวิวเฉลี่ยดี ๆ มาแสดงเป็นอันดับต้น ๆ ซึ่งสินค้าปลอมก็อาจโผล่ขึ้นมาปะปนอยู่ในผลการค้นหาด้วย

เพราะโกดังสินค้าปลอม ได้ใช้กลยุทธ์ Brushing Scam ปลอมรีวิว ปลอมยอดขายดักลูกค้าที่ไม่รู้ไว้ก่อนแล้ว

4. ทำไมสินค้าปลอมถึงไม่หมดไปเสียที ?

แม้ในปัจจุบันทั้งหน่วยงานรัฐ และแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซเอง ก็รู้ดีว่าสินค้าปลอมกำลังระบาดหนัก แต่การปราบปรามให้สินค้าปลอมหมดไป 100% ก็เป็นเรื่องยาก

เพราะโกดังขายสินค้าปลอมพวกนี้ ไม่ได้เปิดร้านบนแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซเพียงร้านเดียว แต่เปิดร้านแบบเป็นเครือข่ายจำนวนหลายร้านเพื่อกระจายความเสี่ยง แต่ส่งสินค้าจากโกดังเดียวกัน

ทำให้เมื่อแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซจับได้ หรือได้รับการรายงานจากลูกค้าที่ซื้อสินค้าไปแล้วพบว่าเป็นของปลอม เมื่อโดนแบนหรือปิดร้านไปก็จะยังเหลือร้านอื่น ๆ ที่ขายสินค้าปลอมจากโกดังแห่งเดียวกันอยู่

5. คำถามสำคัญคือ แล้วผู้บริโภคแบบเรา ๆ ควรทำอย่างไร ?

เมื่อคะแนนรีวิว และยอดขายสินค้าบนแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซ ไม่ได้การันตีได้ว่าสินค้านั้นน่าเชื่อถือจริง หรือเป็นสินค้าปลอมที่ได้รับการปั่นรีวิวจากโกดังสินค้าปลอม

ผู้บริโภคแบบเรา ๆ ก็ต้องใช้ความระมัดระวังในการซื้อสินค้าจากแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซให้มากขึ้น ไม่ว่าจะเป็น

- หลีกเลี่ยงสินค้าที่มีราคาถูกผิดปกติ เพราะนั่นอาจเป็นการตัดราคาจากโกดังขายสินค้าปลอม

- เลือกซื้อสินค้าจากร้าน Official ของทางแบรนด์เท่านั้น

โดยดูได้จากสัญลักษณ์ Mall หรือ Official Store ที่อยู่บนแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซ แต่ก็ต้องระวังร้านที่ปลอมตัวแบบเนียน ๆ มาเป็น Official Store เช่นกัน

- ดูความน่าเชื่อถือของร้านที่เลือกซื้อ

เช่น ประวัติการเปิดร้าน ระยะเวลาที่ขายสินค้าบนแพลตฟอร์ม รวมถึงรีวิวต่าง ๆ ให้ดีก่อนตัดสินใจซื้อ

- เมื่อได้รับสินค้า ให้ลองตรวจสอบแพ็กเกจจิง

เพื่อจับผิดว่าเป็นของปลอมหรือไม่ โดยอาจเทียบกับสินค้าของแท้ที่เคยซื้อมาในครั้งก่อน ๆ

สุดท้ายนี้ แม้ผู้บริโภคแบบเราจะสามารถเพิ่มความระมัดระวังเบื้องต้น เพื่อป้องกันตัวเองจากการได้สินค้าปลอม

แต่อย่าลืมว่า หน้าที่ที่สำคัญที่สุดอยู่ที่หน่วยงานรัฐที่ต้องหาวิธีจัดการกับโกดังสินค้าปลอม และนายทุนสีเทาที่อยู่เบื้องหลัง ให้รวดเร็วมากยิ่งขึ้น

รวมถึงแพลตฟอร์มอีคอมเมิร์ซ ที่ต้องยกระดับมาตรการจัดการกับโกดังขายสินค้าปลอมในอนาคต..